Chroom-6

Medewerkers van Defensie zijn blootgesteld aan grote concentraties van de stof chroom-6, zo blijkt uit meetrapporten uit 1999 en 2002. De kranten staan er vol mee. Wat is chroom-6 en hoe gevaarlijk is het? Chroom-6 is een kunstmatig geproduceerde variant van natuurlijk chroom. Het hecht zich zeer gemakkelijk aan allerlei andere metalen en kan verwerkt worden in onder meer hout, verf en plastic. Als deklaag of ingrediënt van bouwmaterialen biedt het extra stevigheid en bescherming tegen roest. Denk aan roestvrij staal, chromen afwerking van voertuigen, beschermende verf, geïmpregneerd hout en als deklaag van militaire voertuigen. In vaste vorm kan het geen kwaad, maar als het als stof vrijkomt, kan zelfs een kleine hoeveelheid al kanker veroorzaken volgens deskundigen. Dat komt omdat Chroom-6 het DNA aantast waardoor tumoren ontstaan. Het metaal wordt al decennialang gebruikt in de verf- en staalindustrie, met name in de jaren 70. Sindsdien zijn de gezondheidsrisico’s van chroom-6 bekend en is het gebruik van de stof afgenomen.

‘Dierproeven hebben aangetoond dat het kanker kan veroorzaken.’ O.a. op legerbasis Brunssum, Zuid Limburg zijn veel medewerkers ziek geworden tijdens jarenlange onderhoudswerkzaamheden aan vliegtuigen en rollend materieel van de krijgsmacht. Vooral bij machinale schuurwerkzaamheden kwamen giftige stoffen vrij waarvan de concentratie vele malen hoger was dan destijds de norm was. Zieke oud-medewerkers willen een schadevergoeding van de Staat. Hoe gaat dat in zijn werk? Allereerst moet bewezen worden dat er daadwerkelijk sprake is geweest van blootstelling aan Chroom-6. Met de nu uitgelekte rapporten is deze stap voor medewerkers van defensie relatief eenvoudig. Bovendien blijkt uit de rapporten dat bronnen binnen Defensie van de risico?s op de hoogte waren. De vraag is vervolgens wat Defensie heeft gedaan met deze wetenschap om blootstelling te voorkomen. Is men overgestapt op andere middelen?

Zijn de medewerkers adequaat voorgelicht? Hebben zij beschermingsmiddelen gekregen etc. Naar verluidt is de voorlichting ernstig tekort geschoten en is er onvoldoende gedaan om blootstelling aan te hoge concentraties te vermijden. Dat maakt Defensie in beginsel aansprakelijk voor de schade. Ieder slachtoffer zal echter wel het bewijs moeten leveren dat zijn ziekte ook daadwerkelijk is veroorzaakt door deze blootstelling tijdens het werk. Dat lijkt eenvoudiger dan het is. Kanker kent vele oorzaken en manifesteert zich vaak pas jaren later. De meest voorkomende vorm van kanker als gevolg van Chroom-6 is longkanker door inademing. Maar als iemand heel veel gerookt heeft in zijn leven is dat ook een grote risicofactor.

Gelukkig komt de rechter slachtoffers waarvan vast staat dat ze zijn blootgesteld aan giftige stoffen tijdens hun werk die kanker kunnen veroorzaken tegemoet in hun bewijslast. Het is dan vaak aan de werkgever om aannemelijk te maken dat de ziekte ook zonder de blootstelling zou zijn ontstaan. Mijn persoonlijke opvatting is dan ook dat een schadeclaim tegen Defensie op dit punt wel degelijk een goede kans van slagen heeft. Het is echter wel zuur dat de schadevergoeding voor veel mensen te laat komt. Ze zijn al overleden, of al zo ziek dat dit overlijden een kwestie van tijd is. Geld maakt hen niet meer gelukkig, maar het helpt wel om het leed van hun nabestaanden te verzachten.