Raoul van Dort
Het spreekt tot de verbeelding. Regelmatig duiken berichten op in het nieuws. Vorige week nog. Op de A2 is een test gedaan met zelfrijdende auto’s achter elkaar in colonne. Maar hoe staat het daar nu mee? Wanneer kunnen we een zelfrijdende auto kopen? En gaat dan echt alles vanzelf? Hebben we dan nog wel een rijbewijs nodig? Het spreekt voor zich dat de zelfrijdende auto veel voordelen biedt. Om te beginnen op het gebied van de veiligheid. 94% van alle ongelukken worden veroorzaakt door menselijk falen.
Zorgkosten en brandstofgebruik zullen dalen, files verdwijnen en het milieu vaart er wel bij. En een tijd dat we overhouden wanneer we, zittend op de achterbank, ons werk kunnen doen. Maar nadelen zijn uiteraard ook te bedenken. De overheid mist veel inkomsten door dalende accijnzen en bekeuringen. De arbeidsmarkt zal ingrijpend veranderen. Beroepschauffeurs of rijschoolhouders moeten vrezen voor hun baan. Technologiebedrijven zien kansen. En advocaten? Die kunnen hun hart ophalen.
Want hoe zit het met de aansprakelijkheid bij het falen van de systemen? We gaan van bestuurdersaansprakelijkheid naar productaansprakelijkheid. En bij wie moeten we dan zijn? De producent? De leverancier van de IT systemen? Of de chipfabrikant? Ik zie de procedures al voor me. Maar eerst moet de wetgeving nog op de schop. Want nu is de bestuurder van de auto verantwoordelijk voor schade die hij veroorzaakt. Het is nog verboden om met zelfrijdende auto’s de weg op te gaan. En veel internationaal overleg om regels op elkaar af te stemmen.
De laatste jaren zijn onze auto’s al veel slimmer geworden. Piepjes bij gladheid, filevorming of afwijken van onze baan. Cameras en sensoren helpen bij het inparkeren. Adaptive cruise control zorgt ervoor dat de auto afremt, optrekt en stapvoets rijdt als de verkeerssituatie daarom vraagt. Het werkt alleen nog lang niet onder alle omstandigheden. Zelfrijdende auto’s worden eerst uitvoerig getest op speciale circuits. GPS verzamelt data zodat de elektronica met deze omstandigheden rekening kan houden.
In de ideale toekomstige wereld zijn alle auto’s van vergelijkbare systemen voorzien en kunnen de auto’s ook onderling data uitwisselen. Maar tot die tijd blijft ingrijpen van de bestuurder vereist als de boordcomputer signalen geeft. Stuur en pedalen zullen niet snel uit de auto verdwijnen. De vraag is dan of de luie bestuurder dan nog snel genoeg reageert! Het is nog onduidelijk hoe de zelfrijdende auto functioneert als bij mist of sneeuw de sensoren minder werken. Hoe doet hij het in stadsverkeer? Hoe anticipeert de zelfrijdende auto op plotseling afwijkend gedrag van andere (niet gemotoriseerde) verkeersdeelnemers?
Ik heb gehoord dat de zelfrijdende auto nog geen verschil kan waarnemen tussen een lege kartonnen doos op de weg of en massief blok beton. Als hij moet uitwijken, schiet hij dan de stoep op of kiest hij voor de andere weghelft waar tegenliggers naderen? Hoe leer je de zelfrijdende auto moraliteit? Over 100 jaar zullen we het wel weten. Tot die tijd zullen nog vele (kleine en grote) stappen moeten worden gezet en blijft de (volledig) zelfrijdende auto nog toekomstmuziek!
Van Dort Letselschade is gespecialiseerd in de juridische begeleiding van slachtoffers van letselschade.
We behartigen uitsluitend de belangen van slachtoffers en zijn onafhankelijk van verzekeraars. Onze dienstverlening kenmerkt zich door deskundigheid en ervaring op gebied van letselschade, waarbij we het belang van het slachtoffer centraal stellen.
