Participatiemaatschappij

Door zorg dichter bij de mensen te organiseren hoopt de regering geld te besparen om zorg ook voor latere generaties veilig te kunnen stellen. De geboorte van de participatiemaatschappij. Het woord is genomineerd tot het lelijkste woord van 2014. Vanaf 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Er zijn al een hoop mooie woorden aan vuil gemaakt. In 2014 bedroegen de kosten voor de WMO ca. 11 miljard. Voor 2015 krijgen de gemeenten een pot van ca. 8 miljard, te verdelen naar inwonersaantal. Hoe de bezuiniging gerealiseerd wordt bepaalt de gemeente zelf. Niemand weet hoe dat gaat uitpakken. Vooral kleine gemeenten vrezen de extra workload die op hen afkomt. Ze moeten ambtenaren, die geen ervaring hebben op dit gebied opleiden en vrij maken voor deze taak. Ze moeten contracten afsluiten en er op toezien dat deze goed worden nageleefd.

Nieuwe aanbieders staan te dringen om mee te kunnen eten uit deze ruif maar is hun kwaliteit gewaarborgd? Huidige zorgverleners vrezen dat er vooral op prijs geconcurreerd gaat worden waardoor de kwaliteit daalt. Zorgbehoevenden vrezen een kaalslag en het laat zich voorspellen dat er grote regionale verschillen en rechtsongelijkheid gaan ontstaan. Sommige gemeenten dachten de bezuiniging in één klap te kunnen realiseren door de huishoudelijke hulp af te schaffen. Dat moesten mantelzorgers maar doen. Daar stak de rechter een stokje voor. De gemeente moet individueel maatwerk leveren. Ambtenaren moeten keukentafelgesprekken voeren. Dat klinkt als een gezellig kopje koffie maar is feitelijk een zakelijke indicatiestelling. Is die traplift nu echt nodig of voldoet een extra leuning naast de trap ook? Kunnen de kinderen hun ouders niet naar het ziekenhuis brengen of moet er een taxipas komen?

Hulpbehoevenden zou ik willen adviseren niet alleen zo’n gesprek aan te gaan. Laat iemand meeluisteren, bijvoorbeeld de beoogde mantelzorger. Twee horen meer dan één en zo kan er beter worden uitgelegd welke voorzieningen er nodig zijn. De gemeenteambtenaar zou ik willen adviseren niet teveel nadruk op de zelfredzaamheid te leggen, maar te focussen op welke ondersteuning aan de mantelzorger kan worden geboden. Dat lijkt me op de langere termijn goedkoper. En let goed op wat de oorzaak is van de hulpbehoefte. Tot en met 2014 worden de WMO voorzieningen betaald uit de algemene middelen. Lekker goedkoop voor verzekeraars. In de nieuwe WMO vanaf 2015 kunnen de kosten van de gemeente voor mensen me een handicap echter worden verhaald op de veroorzaker.

Sommige gemeenten zullen proberen een slachtoffer dan maar direct naar de aansprakelijke partij te verwijzen maar ook daar denken rechters anders over. Letselschadezaken duren vaak lang en voorzieningen zijn snel nodig. Het credo voor de gemeente is dus: betalen en verhalen. Voor slachtoffers van letselschade lijkt me dat een goede ontwikkeling. Wellicht dat gemeenten als ze de rekening kunnen doorschuiven zich iets coulanter zullen opstellen bij de beoordeling van de noodzaak van voorzieningen. En de WMO-pot blijft beschikbaar voor mensen die niet op een ander kunnen terugvallen. Ik wens iedereen die met bovengenoemde problematiek te maken krijgt een voorspoedig 2015!