Smart-en-geld

Als in de volksmond gesproken wordt over letselschade, wordt ook vaak gesproken over smartengeld. Op de een of andere wijze is dat toch het onderwerp bij letselschade dat het meest aanspreekt. Op zich is dat vreemd, omdat het recht op smartengeld in Nederland nog niet zo (heel) lang bestaat, pas sinds een uitspraak van de Hoge Raad in 1943. Waarom heeft smartengeld dan toch zo’n bijzondere aandacht als we het hebben over letselschade? Wellicht doordat we in de media vaker lezen over enorme bedragen die voor smartengeld worden betaald in Amerika? Misschien heeft het meer te maken met het woord smartengeld als zodanig. Van een Belg heb ik ooit geleerd dat je de betekenis van sommige woorden verduidelijkt of versterkt door koppelingstekens te plaatsen. Medelijden heeft iets melancholisch, mede-lijden daarentegen is puur, drukt uit dat je voelt wat de ander voelt of ervaart. Samenwerken klinkt als iets dat vanzelfsprekend gebeurt in een groep. Samen-werken drukt echter sterker uit dat het gaat om het collectief belang, dat van een ieder een bijdrage vergt.

Smartengeld is het deel van de schadevergoeding waar je recht op hebt voor je immateriële schade. Maar dan weet je als leek eigenlijk nog niks. Smart-en-geld drukt beter uit waarom het hierbij gaat. Om geld, om de vergoeding voor de smart die het letsel berokkent. Smart kent vele betekenissen: pijn, emotie, lijden, verdriet zijn de meest sprekende. En dat is dus de kern: een compensatie in geld voor de pijn , de emotie, de littekens, het besef en verdriet van het niet -meer-kunnen. De omvang van die vergoeding is lastig te bepalen. Ook de rechtspraak worstelt daarmee. Pijn, emotie of verdriet zijn nu eenmaal moeilijk in geld uit te drukken. Smartengeld is in Nederland van bescheiden omvang, maar is nog steeds in ontwikkeling. Er luiden stemmen om voor smartengeld hogere bedragen toe te kennen. Daardoor zal het smartengeld meer recht doen aan datgene wat ermee wordt beoogd: genoeg-doening ofwel daadwerkelijke compensatie voor veroorzaakte smart!